• 
• 
• 
• 
• 
• 

Wat is excessieve beloning

Met de publicatie van het wijzigingsbesluit financiële markten 2012 introduceert de wetgever een norm tegen excessieve directe beloning.

Artikel 149a, lid 1 Bgfo (provisieverbod) is niet van toepassing op:

"provisies die worden verschaft door of aan de cliënt of degene die namens hem optreedt, tenzij de hoogte van de provisies die de bemiddelaar of adviseur bij de cliënt of degene die namens hem optreedt in rekening brengt kennelijk onredelijk is gelet op de aard en reikwijdte van de dienstverlening"

Betekenissen voor excessief zijn bovenmatig, buitensporig, overdreven. Ook heeft men met de invoering een nieuwe term gelanceerd: kennelijk onredelijk. Wat dit mag zijn wordt niet beschreven, we hebben te maken met een nieuwe open norm.

Wat is nu kennelijk onredelijk?

Kennelijk: blijkbaar, schijnbaar, te kennen, herkenbaar

Onredelijk: onbillijk, onverstandig, bovenmatig, buitensporig, ongegrond en ongemotiveerd

In de toelichting wordt het een en ander enigszins verduidelijkt. Deze niet redelijkheid van de beloning hangt van de situatie (feiten en omstandigheden) af. De AFM heeft in de toelichting een richting aangegeven om te bepalen of een beloning als redelijk kan worden beschouwd.

• Het bedrag welke u direct in rekening brengt bij de klant moet in relatie staan met het aantal uren dat u besteed heeft aan het advies.
• Het aantal uren welke besteed is aan advies dient in relatie te staan tot de reikwijdte (complexiteit) van uw advies.
• De reikwijdte van uw advies komt overeen met de adviesvraag en –behoefte van de klant.
• Het gehanteerde uurtarief is redelijk (algemeen gebruikelijk) gelet op de specialisatiegraad van de adviseur.

Bij de bepaling van deze kennelijke onredelijkheid kan ook worden gekeken naar wat algemeen gebruikelijk is binnen de branche (marktconforme beloning). Indien uw beloning overeenkomt met vergelijkbare bedrijven (zelfde soort dienstverlening, specialisatie en organisatie) is de kans niet zo groot dat de AFM uw beloning als niet passend zal beoordelen. Tenzij de AFM van mening is dat de gehele markt te hoge tarieven hanteert. In dit geval heeft de AFM de mogelijkheid om een eigen verdere invulling te geven aan de norm, bijvoorbeeld door het vaststellen van maximale uurtarieven.

Wat in ieder geval als onredelijk wordt benoemd, zijn de beloningen die als oogmerk hebben om extra inkomsten te generen, terwijl daar nauwelijks of geen extra advieswerkzaamheden mee zijn gemoeid. Houd hier ook rekening mee bij invoering
van abonnementsvormen.

Als concreet voorbeeld noemt de AFM nog de advisering van bijproducten (bijvoorbeeld een betalingsbeschermer in combinatie met een hypothecair of consumptief krediet). Deze advisering zal ook al plaatsgevonden moeten hebben bij de
advisering van het hoofdproduct (duurzaam passend).

Wat eveneens van belang is bij het bepalen van een redelijke beloning is de mate van dienstverlening. Houdt uw dienstverlening op na het advies/bemiddelingstraject of verleend u ook nog nazorg? In dit laatste geval is het redelijk dat u hiervoor ook een marge aanhoudt. Bij het bepalen van een redelijke beloning voor nazorg is het niet redelijk om de gehele looptijd van het product 'in te calculeren'. Complexe producten en hypothecaire kredieten worden nogal eens voortijdig beëindigd of overgesloten. Ga hierbij uit van een gemiddelde looptijd van dergelijke producten.

Het is goed om bovenstaande punten naast uw beloningen te leggen en waar nodig aanpassingen door te voeren. Ook adviseren wij u om nog eens kritisch te kijken naar de beloningsparagraaf in uw dienstverleningsdocument. Leg hierin ook
duidelijk vast waar uw dienstverlening uit bestaat en voor welke dienstverlening de klant betaalt.

Wij adviseren u om te overwegen gebruik te gaan maken van een tijdsregistratie. Op deze wijze is het gemakkelijker om de passendheid van uw beloning aan te tonen. Daarnaast krijgt u ook het noodzakelijke bedrijfseconomisch inzicht in uw beloningsmodel.

Belangrijk is nog om te vermelden dat de AFM bij overtreding een norm of sanctie kan opleggen, maar niet in kan grijpen door bijvoorbeeld de overeenkomst nietig te verklaren. De overeenkomst tussen klant en adviseur is van privaatrechtelijke aard. Een afspraak over de beloning wordt tussen klant en adviseur overeengekomen (contractsvrijheid). Wel heeft de klant de mogelijkheid om zijn adviseur aan te spreken in geval van een door de AFM geconstateerde overtreding en eventueel teveel betaalde fee terugvorderen.

Dit artikel is mede gebaseerd op het artikel "Een nieuw jaar, nieuwe regels" uit het het vakblad de Compliance Officer december 2011 en met toestemming van de auteur Mr. Dr. C.J. de Jong gebruikt.

Opmerkingen, of wilt u reageren? Neem contact met ons op. Home » Nieuws » Excessieve beloning